Bao Sái Bàn Thờ Cuối Năm: 7 Bước Đúng Cách, Trọn Lòng Thành Kính

Mỗi dịp cuối năm, gia đình Việt lại dành một ngày để bao sái bàn thờ, tức là lau dọn, làm sạch nơi thờ phụng tổ tiên và thần linh. Đây là việc nhà, nhưng cũng là một nghi thức thể hiện lòng hiếu kính với người đã khuất.

Trong bài viết này, Bàn Thờ Nhất Tâm chia sẻ thời điểm nên làm, cách chuẩn bị và 7 bước bao sái bàn thờ cuối năm. Nhờ vậy, gia đình có thể đón năm mới trong sự trang nghiêm, an yên.

Bao sái bàn thờ là gì và vì sao cần làm cuối năm?

“Bao sái” có nghĩa là lau rửa, làm sạch. Bao sái bàn thờ là việc lau chùi bàn thờ, bài vị, bát hương, đồ thờ và rút tỉa bớt chân nhang sau một năm thờ cúng.

Theo quan niệm dân gian, bàn thờ sạch sẽ, gọn gàng thể hiện lòng thành của con cháu. Làm việc này trước Tết giống như “tắm rửa” cho không gian thờ, để năm cũ khép lại trọn vẹn và năm mới bắt đầu trong sự thanh tịnh.

Nên bao sái bàn thờ vào thời điểm nào?

Thông thường, các gia đình chọn làm vào những ngày cuối tháng Chạp. Thời điểm hay được chọn là sau lễ tiễn ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp và trước lễ Tất niên.

Một số lưu ý khi chọn ngày:

• Ưu tiên ngày tốt, giờ hoàng đạo nếu gia đình có xem ngày.
• Nên làm vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, khi trời còn sáng rõ.
• Tránh làm quá sát giao thừa để không bị vội vàng, thiếu chu đáo.

Ngoài dịp cuối năm, nhiều gia đình còn lau dọn bàn thờ định kỳ vào ngày Rằm, mùng Một. Cách này giúp không gian thờ luôn sạch sẽ.

Chuẩn bị trước khi bao sái bàn thờ

Chọn người thực hiện

Người bao sái nên là gia chủ hoặc người lớn trong nhà, có tâm cẩn thận và hiểu nghi lễ. Trước khi làm, nên tắm rửa sạch sẽ và mặc trang phục gọn gàng, lịch sự.

Chuẩn bị vật dụng

• Khăn mềm, sạch, chỉ dùng riêng cho bàn thờ.
• Nước sạch hoặc nước thơm (nước gừng, nước ngũ vị hương, rượu gừng pha loãng).
• Chổi lông mềm để phủi bụi ở các khe chạm trổ.
• Khay hoặc mâm sạch để đặt tạm đồ thờ.
• Hương, hoa tươi, trầu cau hoặc hoa quả để thắp hương xin phép.

7 bước bao sái bàn thờ cuối năm đúng cách

Bước 1: Thắp hương xin phép

Gia chủ thắp một nén hương, thành tâm khấn xin phép tổ tiên và thần linh cho được lau dọn bàn thờ. Chờ hương cháy hết rồi mới bắt đầu làm.

Bước 2: Hạ đồ thờ xuống nơi sạch sẽ

Nhẹ nhàng đặt các đồ thờ như lọ hoa, mâm bồng, chén nước, đèn thờ ra khay sạch. Nên nhớ vị trí ban đầu của từng món để bày lại cho đúng.

Bước 3: Lau dọn từ trên xuống dưới

Nguyên tắc chung là làm từ cao xuống thấp, từ trong ra ngoài. Nếu nhà có thờ Phật, thần linh và gia tiên, nên lau ban thờ Phật, thần linh trước rồi mới tới ban thờ gia tiên.

Dùng khăn mềm vắt thật ráo để lau thân bàn thờ, đặc biệt là những chỗ chạm khắc. Làm vậy giúp giữ màu và độ bền cho bàn thờ.

Bước 4: Lau bài vị, tượng thờ và di ảnh

Với bài vị, tượng thờ và di ảnh, hãy lau thật nhẹ tay bằng khăn mềm, khô hoặc hơi ẩm. Tránh chà mạnh làm trầy xước hoặc bong lớp sơn thếp.

Bước 5: Rút tỉa chân nhang

Đây là bước cần cẩn trọng nhất khi bao sái bàn thờ. Một tay giữ cố định bát hương, tay kia rút bớt chân nhang và giữ lại số lẻ (3, 5, 7 hoặc 9 chân).

Chân nhang đã rút nên gói lại, hoá cùng vàng mã hoặc thả xuống dòng nước sạch. Tuyệt đối không vứt vào thùng rác.

Bước 6: Làm sạch bát hương đúng cách

Chỉ lau nhẹ phía ngoài bát hương, không xê dịch bát hương khỏi vị trí cũ. Không đổ hết tro trong bát, chỉ san phẳng lớp tro phía trên cho gọn.

Bước 7: Bày lại đồ thờ và thắp hương

Bày đồ thờ về đúng vị trí ban đầu, thay nước, thay hoa tươi và bày thêm lễ vật. Cuối cùng, gia chủ thắp hương khấn báo đã bao sái xong, cầu mong một năm mới bình an.

Những điều cần tránh khi bao sái bàn thờ

• Không làm vỡ, làm rơi đồ thờ. Nếu lỡ làm vỡ, cần thắp hương tạ lỗi.
• Không xoay hay dịch chuyển bát hương tuỳ tiện.
• Không dùng khăn lau bàn thờ vào việc khác.
• Không dùng chất tẩy rửa mạnh lên bề mặt bàn thờ, bài vị.
• Không làm qua loa, vội vàng hay nói chuyện ồn ào khi đang lau dọn.

Anh chị có thể tham khảo thêm trình tự bao sái bàn thờ đúng cách do báo Sức khỏe & Đời sống tổng hợp.

Khi nào nên thay mới bàn thờ, đồ thờ?

Trong lúc bao sái, gia chủ có thể thấy bàn thờ đã xuống cấp: mối mọt, cong vênh, nứt nẻ, hoặc đồ thờ sứt mẻ, bạc màu. Cuối năm là dịp thích hợp để cân nhắc sắm sửa lại.

Khi thay mới, nên chọn ngày tốt, làm lễ xin phép tổ tiên và nhờ người hiểu biết hướng dẫn cách an vị. Như vậy việc thờ cúng mới được chu toàn.

Bàn Thờ Nhất Tâm – đồng hành cùng không gian thờ của gia đình Việt

Với tinh thần “Tâm Tín Tạo Tin Tưởng”, Bàn Thờ Nhất Tâm luôn sẵn lòng tư vấn cho quý khách tại Quảng Ngãi. Chúng tôi hỗ trợ chọn bàn thờ, đồ thờ phù hợp với không gian và theo đúng phong tục.

Chúc quý gia đình bao sái bàn thờ chu đáo, đón năm mới an khang, vạn sự hanh thông.